Süpernova Patlamasından Kurtulan Sarmal Gökada NGC 1309’da Yaşayan ‘Zombi Yıldızı’ ile tanışın

Gökbilimciler, nispeten yakın bir galakside, normalde kati bir ölüm olması ihtiyaç duyulan -süpernova isminde olan bir yıldız patlaması- hayatta kalmakla kalmayıp, patlamadan evvelkinden daha parlak bir halde ortaya çıkan bir yıldızı gözlemlediler.’Zombi yıldızı’ ile tanışın.Söz mevzusu yıldız Hubble Uzay Teleskobu ile gözlemlenen, beyaz cüce olarak malum bir tür, inanılmaz derecede yoğun bir nesnedir ve ortalama güneş hacmi Dünya’nın boyutuna sığdırılmıştır. Beyaz cüce, güneşimizin bundan ortalama 5 milyar yıl sonrasında yapması beklendiği benzer biçimde, yaşam döngüsünün sonunda birçok malzemesini havaya uçuran bir yıldızın kalan çekirdeğidir. Bu beyaz cüce, yerçekimsel olarak başka bir yıldızla yörüngede kilitlenmiştir. yıldız – ikili sistem isminde olan bir eşleştirme – ve kuvvetli yerçekimi ile bu talihsiz yoldaştan oldukca oranda araç-gereç çekildi ve dahil edildi. Problem burada başladı. Bunu yaparken, beyaz cüce, çekirdeğinde termonükleer reaksiyonlara yol açan ve bir süpernovada patlamasına yol açan, onu öldürmesi ihtiyaç duyulan bir vaka olan bir kütle eşiğine – güneşinkinin ortalama 1.4 katı – ulaştı.” Kaliforniya merkezli Las Cumbres Gözlemevi’nde kıdemli bir astrodata bilimcisi olan Curtis McCully, Astrofizik Dergisi’nde bu ay gösterilen araştırmanın başyazarı Curtis McCully, “Yıldızın kendisi yok edilmemişti fakat aslına bakarsak hayatta kaldı ve patlamadan evvelkinden daha parlaktı” dedi. patlama, radyoaktif araç-gereç üretildi. Süpernovanın parlaklığına güç veren şey budur. Bu malzemenin bir kısmı hayatta kalan kalan yıldızda kaldı ve kalanları ısıtmak için yakıt görevi görmüş oldu,” diye ekledi McCully. Bu beyaz cüce bir sarmal içinde yaşıyor NGC 1309 adlı galaksi, Samanyolumuzun ortalama dörtte üçü büyüklüğünde. Samanyolu benzer biçimde, NGC 1309 da yukarıdan yada aşağıdan bakıldığında dönen bir fırıldak gibidir. Beyaz cüce Dünya’dan 108 milyon ışıkyılı uzaklıkta bulunuyor. Bir ışık yılı, ışığın — 5,9 trilyon mil (9,5 trilyon km) içinde kat etmiş olduğu mesafedir. Yıldızın boyutuna ve bileşimine ve patlamanın gücüne bağlı olarak çeşitli süpernova türleri vardır. Bu yıldız, bilim adamlarının neyin ne işe yaradığını daha iyi anlamalarına destek oluyor. ‘tip Iax’ süpernova olarak adlandırılır. Bunlarda, bir beyaz cüce, arkadaşından çalarak yapmış olduğu benzer biçimde, nispeten süratli bir halde madde kazandıktan sonrasında karbon ve oksijenin kaçak nükleer füzyonunu deneyimler. Fakat patlama beyaz cüceyi yok etmez ve geride bir ‘ölümsüz’ kalıntısı bırakır.”Bu nesnelere tam da bu yüzden ‘zombi yıldızları’ adını verdik. Öldüler fakat tam olarak değil. Bilim adamları, beyaz cüce yıldızın tamamını patlatmadan ilkin fiyasko oldu. Bunun bizlere bu süpernovaların gerçek fiziği hakkında bir şeyler söylediğini düşünmek coşku verici,” dedi McCully. Bilim adamları bugüne dek bu türden ortalama 50 süpernova tespit ettiler, sadece şimdiye kadar hayatta kalan ‘zombi yıldızı’ beyaz cüceyi tam olarak belirleyemediler. Güneşimiz, yıldızların ortalama yüzde 97’sinin kaderi olan beyaz bir cüce olmaya yazgılıdır. birazcık daha büyük — yıldızın çekirdeğindeki yakıtı biter ve çökerek bir beyaz cüceye dönüşmeye adım atar. Bu işlem esnasında, yıldızın dış katmanları bir nebulaya şişirilir. Yıldızın arta kalan çekirdeği beyaz cücedir.” McCully dedi. Güneşimiz bir zombi yıldızı olması imkansız, sadece lüzumlu eşlik yıldızından yoksun olduğundan.© Thomson Reuters 2022

Teknoloji Haberleri